Pokrzywka – przyczyny choroby

Pokrzywka jest chorobą o charakterystycznych objawach, jednakże wiele trudności budzi zdiagnozowanie jej przyczyny. Pokrzywka może mieć podłoże autoimmunologiczne, alergiczne, być związana z przebiegiem infekcji oraz rzadko powstawać w wyniku czynników fizykalnych, takich jak: zimno, ciepło, ucisk lub uraz. Częstość występowania pokrzywki szacuje się na około 15-20 % w całej populacji.

Pokrzywka o tle alergicznym

Z badań wynika, że około połowa przypadków ostrej pokrzywki ma podłoże alergiczne, natomiast w przypadku pokrzywki przewlekłej jedynie 20-25% przypadków przynajmniej częściowo związanych jest z ekspozycją na uczulające alergeny. Podejrzewa się, że w przypadku pokrzywki nawrotowej, charakteryzującej się okresowymi nawrotami zmian oraz różnie długimi stanami bezobjawowymi lub skąpooobjawowymi, znacznie częściej choroba ma podłoże alergiczne, niż w przypadku pokrzywki ciągłej. Pokrzywkę o podłożu alergicznym można również stwierdzić, gdy bąble występują tylko i wyłącznie w konkretnych okolicach ciała, co wskazuje na możliwość przenikania alergenu przez skórę (pokrzywka kontaktowa) lub przez błony śluzowe i skórę (zespół anafilaksji jamy ustnej).

Pokrzywka typu choroby posurowiczej

Pokrzywka wraz z towarzyszącymi objawami rzekomogrypowymi oraz białkomoczem wskazują na chorobę posurowiczą. Dla choroby posurowiczej charakterystyczne są również obrzęki i bolesność stawów. Wraz z rozwojem choroby na ciele pacjenta występują liczne rozsiane bąble pokrzywkowe, a przebiegowi procesu chorobowego towarzyszy gorączka.

Pokrzywka wywołana czynnikami fizykalnymi

Jeśli bąble pokrzywkowe występują tylko w konkretnych okolicach ciała, podobnie jak w przypadku pokrzywki o podłożu alergicznym, zazwyczaj bez większych problemów można ustalić związek z bodźcem fizykalnym, takim jak światło, niska temperatura, uraz, ucisk.

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

Uważa się, że znaczna część przypadków tej odmiany pokrzywki ma podłoże autoimmunologiczne. Z przeprowadzonych obserwacji wynika, że znaczącą rolę w procesie chorobotwórczym mogą odgrywać autoprzeciwciała skierowane przeciw podjednostce ? receptora wysokiego powinowactwa dla IgE oraz autoprzeciwciała przeciwko antygenom tarczycowym.

Pokrzywka przewlekła wywołana przewlekłym stanem zapalnym o charakterze infekcyjnym

Pokrzywka o takim podłożu może wystąpić np. jako objaw towarzyszący zakażeniu bakteryjnemu Helicobacter pylori, przewlekłym infekcjom bakteryjnym układu oddechowego czy zakażeniom pasożytnicznym.

Przebieg choroby

Typowym objawem dla pokrzywki jest bąbel pokrzywkowy, spowodowany obrzękiem skóry. Zmiana skórna w pokrzywce może przybierać barwę czerwoną, porcelanowobiałą lub różową. Na ogół bąble powstają szybko i ustępują bez śladu w okresie od kilku do kilkunastu godzin. Reakcja chorobowa ma szybki przebieg, dlatego już w kilka godzin od zadziałania czynnika wywołującego chorobę pojawiają się objawy charakterystyczne dla późnej fazy choroby, takie jak powstawanie nacieków złożonych z makrofagów i limfocytów, stwardnienie skóry czy zapalenie naczyń.